Language: English

Gwastraff Bwyd

Arbed

Love Food Hate Waste/Hoffi Bwyd Casáu Gwastraff Mae oddeutu traean o’r bwyd a brynwn yng Nghymru yn mynd i safleoedd tirlenwi, gyda thua chwarter o hynny yn fwyd sydd wedi mynd yn hen.
Yn y Deyrnas Unedig yn gyffredinol, teflir 808,000 tunnell o fwyd sydd wedi mynd yn hen.  Dyma werth oddeutu £2.2 biliwn o fwyd y flwyddyn.  Prynir y rhan helaeth o’r bwyd fel rhan o fargeinion - “Prynu Un a Chael Un Am Ddim” - ond wedyn ni chânt eu defnyddio, sy’n digwydd yn aml gyda llysiau a ffrwythau.  Nid yn unig fod hynny’n gwagio’ch poced, ond mae hefyd yn llenwi twll mawr yn y tip sbwriel.  Yn hirdymor, pan gleddir bwyd mewn safleoedd tirlenwi mae’n rhyddhau’r nwy tŷ gwydr methan, sy’n 23 gwaith cryfach na charbon deuocsid.

Compostio

CompostioYn hytrach na rhoi gwastraff bwyd i mewn i’r bin sbwriel mi allwn ei drosi i rywbeth defnyddiol.  Gallwn gompostio nifer fawr o ffrwythau, llysiau a gwastraff o’r ardd gartref, ac y mae Cyngor Sir Ceredigion a Phowys yn annog preswylwyr i wneud hynny.  Ewch i’w gwefannau i gael gwybod mwy.

Triniaeth

Mae’r Cyngor yn cydnabod nad yw pob gwastraff bwyd, megis cig a goginiwyd, yn addas ar gyfer compostio cartref, ac nid yw pawb yn medru compostio yn y cartref. Am y rhesymau hyn mae’r ddau awdurdod wedi dod at ei gilydd er mwyn mynd i’r afael â thrin gwastraff bwyd. 

Bydd yn ofynnol i wastraff bwyd sy’n cynnwys cynnyrch cig, megis gwastraff o’r mwyafrif o geginau, gael ei drin drwy ddulliau sy’n cydymffurfio â Rheoliadau Sgil-gynhyrchion Anifeiliaid. 

Bydd y rheoliadau yma’n sicrhau y caiff unrhyw facteria niweidiol yn y gwastraff eu gwaredu yn ystod y broses o drin bwyd, gan sicrhau bod y cynnyrch yn ddiogel i’w ddychwelyd i’r tir.

Mae dau brif fath o ddulliau sy’n addas ar gyfer trin gwastraff bwyd all gynnwys cig:

Compostio Caeedig

1. Compostio Caeedig

Mae compostio yn broses naturiol ble mae micro-organebau yn dadelfennu defnydd organig a’i drosi yn waddod sy’n fiolegol sefydlog. 

Fel rheol, proses aerobig yw hon (mae arni angen ocsigen), ac mae’n cynhyrchu dau beth:

1. Carbon Deuocsid
2. Defnydd organig sefydlog sy’n addas i’w ddefnyddio fel cyflyrydd pridd a/neu wrtaith sy’n gweithio gan bwyll bach, a elwir yn gompost.
Er y bydd compostio’n digwydd yn naturiol heb gymorth gennych chi, lluniwyd y broses ‘Compostio Caeedig’ i wneud compostio yn fwy effeithlon a rheoladwy drwy gynyddu’r swm o aer a lleihau’r amser mae’n ei gymryd i ddadelfennu’r gwastraff.

Treulio Anaerobig2. Treulio Anaerobig

Golyga anaerobig sefyllfa heb ocsigen, gan taw sail Treulio Anaerobig yw micro organebau sy’n torri i lawr gwastraff mewn amgylchedd a reolwyd (heb ocsigen).

Bydd Treulio Anaerobig yn cynhyrchu dau beth:

1. Bio-nwy, nwy (methan yn bennaf) y gellir ei ddefnyddio i greu gwres a phŵer
2. Gweddillion treuliad anerobig - gellir defnyddio hwn naill ai mewn dull solet neu hylif am ei fod yn llawn maeth er mwyn gwella’r pridd neu fel gwrtaith.  Mae’r dull solet fel arfer yn gynnyrch ansawdd da sy’n uchel mewn lleithder a maeth ond yn wahanol iawn i gompost.

Manteision

Gwyliwch ffilm am Dreuliad Anaerobig:

http://www.youtube.com/watch?v=V0raw1QBS08&list=UU0AQyylUfACkSQQ9PQkW6ew&index=3

Gwyliwch animeiddiad am Dreuliad Anaerobig:

http://www.youtube.com/watch?v=J0GXNaLpR_E&feature=share&list=PLSuTuPfOogMnZY22DRZB3PQZPA1altE1b

Ceir mwy o wybodaeth am dechnolegau trin gwastraff ar wefan Craff am Wastraff.

Casglu Gwastraff Bwyd

Bu i Geredigion ddechrau casglu gwastraff bwyd ar wahân oddi wrth ei holl breswylwyr yn 2010.  Mae’r cynllun hefyd ar gael i eiddo masnachol ac ysgolion yn y sir sydd â chontract â’r Cyngor Sir.  Am fwy o wybodaeth am sut i gymryd rhan ewch i wefan y Cyngor:
Cyngor Sir Ceredigion
Mae Powys ar hyn o bryd yn cyflwyno casgliad newydd o wastraff bwyd i eiddo yn y Sir.  Ewch i Cyngor Sir Powys am fwy o wybodaeth

Hoffi Bwyd Casâu Gwastraff

Er mwyn dod o hyd i ffyrdd ar sut i leihau gwastraff bwyd, ewch i wefan Hoffi Bwyd Casâu Gwastraff
http://wales.lovefoodhatewaste.com/cy

Neu lawrlwythwch app Hoffi Bwyd Casâu Gwastraff yma.

I lawrlwytho fersiwn ar gyfer yr iphone:
https://itunes.apple.com/gb/app/love-food-hate-waste-welsh/id634477977?ls=1&mt=8

I lawrlwytho fersiwn ar gyfer yr android: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.lovefoodhatewaste.lovefoodhatewaste.welsh




Datganiad Hawlfraint © 2017 Cyngor sir Ceredigion – cedwir pob hawl
Ariannwyd y prosiect hwn gan Lywodraeth Genedlaethol Cymru

Datganiad ar Ymwrthodiad a Phreifatrwydd